Po utracie bliskiej osoby, wiele osób znajduje się w trudnej sytuacji emocjonalnej
i niezwykle ważne jest, aby mieć wsparcie i zrozumienie podczas procesu uporządkowania spraw spadkowych. Sprawy spadkowe mogą być skomplikowane, ale z odpowiednią wiedzą i profesjonalnym wsparciem można je przeprowadzić w sposób jak najbardziej efektywny. Poniżej znajdziecie Państwo kilka wskazówek, jak krok po kroku można zająć się sprawami spadkowymi po śmierci bliskiej osoby.
Pamiętaj, że na decyzję z przedmiocie odrzucenia lub przyjęcia spadku z tzw. dobrodziejstwem inwentarza masz 6 miesięcy począwszy od daty, kiedy dowiedziałeś się o tytule swojego powołania do spadku. W przypadku śmierci osoby najbliższej najczęściej przyjmuje się, że w/w termin dla spadkobierców liczony jest od otwarcia spadku, tj. daty śmierci spadkodawcy. Jeśli nie podejmiesz żadnych czynności w czasie 6 miesięcy, wówczas co do zasady zamyka się termin na odrzucenie spadku i następuje niejako automatyczne jego przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza. W wyjątkowych przypadkach dopuszcza się możliwość złożenia oświadczenia o uchyleniu się od skutków prawnych niezłożonego oświadczenia woli o odrzuceniu spadku, jednak jest to sytuacja wyjątkowa i wymaga ważnych przyczyn i uzasadnienia.
Kiedy już zdecydujesz się na rozpoczęcie działań w kwestiach związanych ze sprawą spadkową:
- Zbierz dokumenty.
Pierwszym krokiem jest zebranie wszystkich istotnych dokumentów związanych ze spadkiem. Należą do nich testament lub testamenty, jeśli takowy lub takowe zostały sporządzone. Do sporządzenia notarialnego aktu poświadczenia dziedziczenia lub sądowego stwierdzenia nabycia spadku potrzeby będzie również odpis aktu zgonu osoby zmarłej oraz akty urodzenia i/lub akty małżeństw spadkobierców.
W dalszej kolejności możesz zgromadzić dokumenty dotyczące nieruchomości, jeśli należały do zmarłego, umowy ubezpieczenia, polisy, akty notarialne, informacje dotyczące kont bankowych i inwestycji oraz wszelkie inne dokumenty mające znaczenie dla dziedziczenia, a następnie działu spadku.
Gdy dokumenty zostaną zebrane, ale nie czujesz się na siłach i nie masz wiedzy o postępowaniu spadkowym warto skonsultować się z prawnikiem, który pomoże zrozumieć proces dziedziczenia, kolejność dziedziczenia oraz ustali osoby uprawnione do dziedziczenia po zmarłym i w tym zakresie udzieli porady prawnej, a także niezbędnej pomocy w przygotowaniu dokumentów i formalności.
- Zidentyfikuj spadkobierców.
Następnym krokiem jest zidentyfikowanie spadkobierców zmarłej osoby. Spadkobiercami mogą być małżonek, dzieci, rodzice lub dalsi krewni, a także inne osoby, jeśli zostały wskazane w testamencie. Określenie spadkobierców jest kluczowym krokiem w procesie spadkowym, bowiem jedynie kompleksowe wskazanie kręgu spadkobierców pozwoli na prawidłowe przeprowadzenie postępowania spadkowego.
- Złożenie wniosku w sądzie lub sporządzenia aktu poświadczenia dziedziczenia u notariusza.
Jeśli zmarła osoba sporządziła testament, należy złożyć go do sądu wraz z wnioskiem o jego otwarcie i ogłoszenie. Bez względu na to, czy dziedziczenie odbędzie się na podstawie ustawy czy testamentu należy wystąpić do sądu z wnioskiem o stwierdzenie nabycia spadku lub udać się do notariusza wraz z innymi spadkobiercami celem sporządzenia aktu poświadczenia dziedziczenia. Sporządzenie w/w dokumentów może rodzić zobowiązania podatkowe, zatem warto pamiętać o złożeniu stosownych deklaracji.
- Dział spadku, rozwiązanie sporów spadkowych.
Najczęściej po postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku zachodzi konieczność dokonania działu spadku i zniesienia współwłasności, jeśli na skutek spadkobrania taka współwłasność powstanie. W niektórych przypadkach mogą pojawić się spory spadkowe między spadkobiercami lub innymi osobami zainteresowanymi spadkiem. W takich sytuacjach warto skorzystać z usług mediatora lub prawnika specjalizującego się w rozwiązywaniu sporów prawnych czy majątkowych.
- Dokumentacja i archiwizacja.
Na koniec, po zakończeniu wszystkich formalności, ważne jest, aby zachować wszystkie dokumenty dotyczące sprawy spadkowej. Dokumentacja ta może być przydatna w przyszłości, na przykład w przypadku ewentualnych spornych sytuacji lub na potrzeby dalszych formalności, jak chociażby wpis do księgi wieczystej czy rozliczenia podatkowe.
Uporządkowanie spraw spadkowych po śmierci bliskiej osoby może być trudnym
i czasochłonnym procesem. Jednak z odpowiednim wsparciem prawnym można ten proces przeprowadzić w sposób jak najbardziej efektywny. Ważne jest, aby zachować spokój i cierpliwość oraz skorzystać z profesjonalnego wsparcia, które ułatwi przejście przez ten trudny okres.
Kancelaria Radcy Prawnego - Joanna Kosmalska-Ratajczak 